Heerhugowaard: Stad van de zon

  • looptijd: 2011 - 2015
  • locatie: Heerhugowaard,
  • functie: Energiebewustzijn verhogen, meer flex

Heerhugowaard: Stad van de zon richt zich op het potentieel van de bestaande bouw in Nederland. Gas- en elektriciteitstoepassingen zijn met elkaar in concurrentie  gebracht.

Daarnaast is ook onderzocht op welke wijze het beste uit deze twee ‘werelden’ te realiseren is. Dit bleek veel mogelijkheden te bieden voor kostenefficiënte duurzame energieoplossingen met een groot marktpotentieel.

Doel – demand response

De proeftuin werkt mee aan de ontwikkeling van het Universal Smart Energy Framework (USEF): een marktstandaard die de flexibiliteit in het energiegebruik van consumenten verhandelbaar maakt.

  1. Onderzoek of door vraagsturing het Grid minder zwaar kan worden
  2. Door vraagsturing en inzicht in gebruiksdata, zo gunstig mogelijk inkopen van energie door het energiebedrijf
zonnepanelen uit in heerhugowaard
Zie de video van het NOS item op 25 november 2016

Zonnepanelen uit als de zon schijnt?

Energiebedrijven die je zonnepanelen aan en uitzetten zonder dat je het merkt. Dat soort maatregelen wordt noodzakelijk nu er steeds meer duurzame energie is. In Heerhugowaard onderzoeken ze hoe dat in de toekomst moet.

De grootste dreiging van ‘onbalans’ op de elektriciteitsmarkt dreigde op 2 februari 2002. Op het moment dat Willem-Alexander zijn kersverse bruid Máxima kuste, zat heel Nederland voor de tv. Er werd even niet gestofzuigd, er werd geen gras gemaaid en geen koffie gezet: het energieverbruik daalde met 30 procent. Netbeheer Tennet kon ternauwernood een kleine ramp afwenden door grote hoeveelheden elektriciteit om te buigen naar Duitsland.

Emissieneutrale wijk

Bijzonder aan de Stad van de Zon is dat in het centrale deel, het Carré, wordt gestreefd naar CO2-emissieneutraliteit. De wijk moet zelf net zoveel energie opwekken als zij met al haar functies (wonen, werken, verkeer) verbruikt.

De actieve zonenergie wordt geleverd door het toepassen van 3,75 MegaWatt zonnepanelen op de daken van de woningen en de diverse voorzieningen. Dit maakt onderdeel uit van het 5 MegaWatt PV-project, dat behalve in de gemeente Heerhugowaard voor 1,25 MegaWatt wordt gerealiseerd in de gemeenten Alkmaar en Langedijk.

Hiernaast zijn om een CO2-neutrale wijk te verwezenlijken, energiezuinige huizen gebouwd en drie windturbines geplaatst.

Naar verwachting zouden in 2012 de Stad van de Zon en het recreatiegebied Heerhugowaard-Zuid klaar zijn, maar de bouwwerkzaamheden liepen nog door tot begin 2016.

PowerMatcher

De  PowerMatcher technology is in 2014 geïmplementeerd in circa 500 huizen voor het afstemmen van de energievraag en -aanbod via microCHP’s, elektrische auto’s, warmtepompen en slimme applicaties.

Het doel is om te onderzoeken of de interactie van gas en elektriciteit kan worden geoptimaliseerd voor de lokale energiemarkt door gebruik te maken van reserve capaciteit in het net en zo piekmomenten op te vangen.

Heerhugowaard is onderdeel van het Smart Energy Collective (SEC) en wordt mede mogelijk gemaakt vanuit het Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) van de RVO.

Smart Energy Collective

Smart Energy Collective brengt de toepassing van intelligente energiesystemen concreet in praktijk op vijf locaties, bij vijf verschillende soorten gebruikersgroepen, verspreid over Nederland. Zo ontstaat een realistisch beeld van hoe de slimme netten en diensten zich in verschillende omstandigheden gedragen.

De vijf projecten zijn:

  1. Heerhugowaard: Stad van de Zon
    een woonwijk met een gas- en elektrische infrastructuur
  2. Goese Proeftuin: Nieuwbouw met warmtenet
    een woonwijk met een ‘district heating’ systeem
  3. Gorinchem: Nieuwbouw ‘all electric’
    een ‘all-electric’ woonwijk
  4. Industriegebied (Haarlemmermeer)
    industrie (kleine en middelgrote bedrijven)
  5. Smart Offices
    kantoren

EnergieKoplopers werkt nauw samen met het Universal Smart Energy Framework (USEF) voor de ontwikkeling van het slimme energiesysteem.

De energiekoplopers zijn onderdeel van Heerhugowaard. Partners zijn: ABB, Alliander, DNV GL, Essent, HeijmansIBM, ICT Automatisering Nederland BVEindhoven University of Technology Electrical Engineering en Stedin.

Betrokken wetenschappers

Partners: 

Heerhugowaard: Stad van de zon

Integratie Gas en Elektriciteit – Energie flexibiliteit in de bestaande bouw.

ICT connectiviteit. De Internet of Things software van ICT.eu koppelt per (bestaand) huis alle elektriciteitsverbruikers als platform aan elkaar. De data worden via de cloud ontsloten waardoor de energieleverancier op afstand kan sturen.

Via dit IoT CloudPlatform kan per huishouden alles aangesloten worden dat energie gebruikt of genereert (warmtepomp, slimme meter, boilers, zonnepanelen, witgoed, e-car etc.)

Waar liepen we tegenaan

  • Best practices om bewoners optimaal te kunnen betrekken. Hoe zorg je ervoor dat bewoners alle ins en outs kennen.

Nodig om op te kunnen schalen

  • Bestaande regelgeving moet aangepast worden
    ipv energiecontracten gebaseerd op genormaliseerd gebruik zou elk huishouden gealloceerd moeten worden op slimme meter gegevens

Nieuwe onderzoeksvragen

  • Is USEF een goede kapstok voor dit soort projecten?
    Als dit zo is, zijn we klaar voor dit bestaande woningen en kunnen we opschalen
  • De rol van de aggregator (heeft contact met de bewoners en beheert de stuurgegevens)
    • hoe gaan ze om met de energiesturing?
    • wat vinden de bewoners ervan?

De projectpartners konden voortbouwen op de ontwikkelde kennis in PowerMatching City.

Deze proeftuin gaat op grotere schaal vraagsturing voor consumenten implementeren, om de aannames te testen over of het open handelsplatform werkt, hoeveel de flexibiliteit oplevert en hoe consumenten op de proposities reageren.

Besparing

We verwachten dat huishoudens circa 100 euro per jaar kunnen besparen als ze gebruik kunnen maken van flexibele energieprijzen.

Dit rendement is afhankelijk van de gerelateerde investeringskosten zoals een slimme warmtepomp.

 

 

 

  • Techniek van ontsluiten Internet of Things platform is klaar en schaalbaar
  • De fabrikant van de warmtepomp heeft een softwarevoorziening gemaakt waardoor je de pomp op afstand kunt sturen
  • Flexibiliteit via PowerMatcher wordt relatief grote schaal ingezet (205 huishoudens)
  • Richt je qua apparaten op de grootverbruikers (warmtepomp en e-vervoer)

Alliander

  Martijn Bongaerts   alliander.com    Martijn.Bongaerts@alliander.com    06 27024513