SEC Forecasting Smart Energy Markets

  • looptijd: 2010 - 2015
  • locatie: Arnhem,
  • functie: Energiebewustzijn verhogen, meer flex

Forecasting, Planning & Stability of Smart Energy Markets (SEC Smart Energy Markets)

Het SEC onderzoekt en demonstreert via het lopende project ‘Proeftuin Smart Energy Collective & Co’ (ProSECco) slimme energie netwerken in de praktijk.

Als onderdeel van de proeftuin zijn op wijk- en woningniveau voorzieningen aangebracht om nader onderzoek te kunnen doen naar de werking van nieuwe energietoepassingen in een slim energiesysteem.

PeakShaving, het opvangen van verschillen tussen (pieken in de) vraag- en aanbod in energie, maakt daar onderdeel van uit.

SEC markt controle mechanisme ter voorkoming van ‘flash crashes’

Het project ‘Forecasting, Planning & Stability of Smart Energy Markets’ onderzoekt en ontwikkelt een gedistribueerd en geïntegreerd marktregelmechanisme voor de succesvolle diensten en technieken, die uit de proeftuinen voortkomen.

Dit mechanisme is nodig om op een transparante en evenwichtige manier de belangen van alle stakeholders in een slim energiesysteem te verenigen.

Framework met aggregator rol

In het lopende project ProSECco worden intelligente netwerken in de praktijk onderzocht en gedemonstreerd. Combinaties van diensten en technieken worden ontwikkeld en aangeboden aan 5 gebruikersgroepen:

  1. industrie (klein- en middelgrote bedrijven)
  2. kantoren
  3. een all-electric woonwijk
  4. een woonwijk met een gas- en elektrische infrastructuur
  5. een woonwijk met een district heating systeem

De partners van het SEC beogen met het uitvoeren van deze demonstraties inzicht te verkrijgen in de wijze waarop slimme energiesystemen op een generieke manier ontworpen kunnen worden zodanig dat nadat deze proeftuinen projecten zijn afgerond deze intelligente energiesystemen grootschalig uitgerold kunnen worden.

Het generieke ontwerp vormt dan ook een van de belangrijkste eindproducten van het SEC. Daarin worden de specificaties, standaarden en richtlijnen voor dergelijke systemen vastgelegd.

5 USEF projecten

  1. Heerhugowaard: Stad van de Zon
    een woonwijk met een gas- en elektrische infrastructuur
  2. Goese Proeftuin: Nieuwbouw met warmtenet
    een woonwijk met een ‘district heating’ systeem
  3. Gorinchem: Nieuwbouw ‘all electric’
    een ‘all-electric’ woonwijk
  4. Industriegebied (Haarlemmermeer)
    industrie (kleine en middelgrote bedrijven)
  5. Smart Offices
    kantoren

Het betreft hier een TKi (TKISG02001) subsidieproject uitgegeven door RVO.

De samenwerkende partners in dit project zijn: ABB, Alliander, BAM, DELTA Netwerkgroep, Eneco, Essent New Energy, GEN, Heijmans, IBMICT Automatisering Nederland BV, KPN, RWS, Stedin Netbeheer BV

Betrokken wetenschappers

Subsidie: TKi, TKISG02001

Partners: 

SEC Forecasting Smart Energy Markets

In Hoog Dalem zijn opslagsystemen in een aantal woningen geplaatst om energie te sturen en maximaal te benutten.

  • In een aantal van de eerste 32 woningen, is een accusysteem geplaatst en bij een deel ervan ook zonnecellen
  • Daarnaast zijn in-home systemen en domotica in woningen aangebracht om analyses te doen met het oog op PeakShaving. Deze analyses moeten inzicht geven in de herkomst en het verloop van het energiegebruik.
  • In het project wordt PeakShaving middels opslagsystemen getest, het doel daarbij is kennis op te doen of vraag- en aanbod van energie via deze opslagsystemen beter gerealiseerd kan worden. Peakshaving levert daarmee flexibiliteit in vraag en aanbod op het energienetwerk.
  • Tevens wordt het standaard software interface USEF voor Smart Grids – slimme energienetwerken – uitgerold. Het project is daarmee een belangrijke stap verder in het streven naar een ‘All Electric District’, een volledig elektrische woonwijk met een volledig elektrische energievraag en sturing. Zo vragen bijvoorbeeld het opladen van elektrische voertuigen en ruimteverwarming, via elektrische warmtepompen flexibiliteit om de piekbelasting op het energienetwerk te verlagen. PeakShaving en het USEF-protocol speelt een grote rol in het faciliteren van deze flexibiliteit.

Marktmodel flexibel energieverbruik

Het Universal Smart Energy Framework (USEF), een Europees marktmodel dat alle handel in flexibel energieverbruik mogelijk maakt, heeft vandaag de Smart Grid Network & Communications Award gewonnen bij de uitreiking van de European Smart Energy Awards in Londen.

De award volgt twee maanden na de officiële lancering van het USEF-marktmodel, waarbinnen de flexibiliteit in het energiegebruik van consumenten verhandeld kan worden om vraag en aanbod van energie beter met elkaar in balans te brengen en het elektriciteitsnet betrouwbaar en betaalbaar te houden.

Meer flexibiliteit nodig

Met de toenemende vraag naar elektriciteit en met meer aanbod van energie uit duurzame bronnen (die minder goed regelbaar zijn), is meer flexibiliteit nodig om het energiesysteem tegen zo laag mogelijke kosten betrouwbaar te houden.

Dankzij USEF kan naast de traditionele markt van vraag en aanbod van energie, nu ook door de inzet van flexibiliteit op consumentenniveau een markt voor betere spreiding van vraag en aanbod ontstaan.

USEF beschrijft het gehele energiesysteem, met de rollen, de processen en de communicatie tussen spelers.

En omdat USEF in haar methodiek voortbouwt op de processen zoals deze nu in de meeste Europese markten gelden, slaat de stichting daarmee de brug tussen de traditionele markt en de markt van flexibiliteit, lokaal en internationaal.

Europese standaard

Bestuurslid Frits Verheij heeft namens Stichting USEF de prijs in ontvangst genomen: ‘Wij willen met USEF de Europese standaard neer te zetten voor slimme energiesystemen: een standaard die hard nodig is om de vele initiatieven en spelers te versnellen en te verbinden. De vandaag toegekende European Smart Energy award is een belangrijke erkenning voor onze activiteiten’.

Top drie

In totaal verwierf USEF in drie verschillende award-categorieën een plaats in de top drie: naast de Smart Grid Network & Communications Award ook voor New Innovation of the Year en, met inmiddels twee demonstratieprojecten live, ook voor Roll-out Innovation of the Year.

Proeftuin Energiekoplopers

Onze proeftuin EnergieKoplopers in Heerhugowaard is een eerste, praktische uitwerking van USEF. Daar testen we bij 200 huishoudens hoe zij ‘energiefiles’ kunnen voorkomen door energie te gebruiken op het moment dat er lokaal veel wind of zon is. Woningen zijn hier aangesloten op een energiesysteem dat met een slim apparaat in huis communiceert. Het slimme systeem regelt automatisch dat apparaten, zoals een elektrische boiler of warmtepomp, op het juiste moment energie opslaan of verbruiken.

Een marktregelmechanisme, dat zowel vraag en aanbod van energie kan beïnvloeden als de belasting van het netwerk kan managen, waarbij de kosten van alle functies transparant blijven.

Het generieke USEF-model kwam eerder als spin-off uit ProSECco voort. In het universele framework zijn de toekomstige (nieuwe) rollen en onderlinge processen voor intelligente energiesystemen meegenomen.

Maandag: “De nauw betrokken bewoners in Heerhugowaard en Hoog Dalem werkten intensief met de projectgroep samen. Deze communicatie over en weer is leerzaam en uniek. Het mondde uit in het slimme systeem zoals het nu is, dat de behoeftes en mogelijkheden afstemt en koppelt aan de energiemarkt.

We testen nu binnen de gebruikersgroepen hoe je met dit model flexibiliteit het beste kunt inzetten om bijvoorbeeld het net te ontlasten. De uitkomsten bepalen wat we in de toekomst verder willen ontwikkelen.”

Waar de subsidie vanuit IPIN volgens Maandag hielp om partners over de brug te krijgen, haakte een deel van de partijen in een later stadium toch af vanwege de economische crisis, en daardoor herziene focus van bedrijven.

  • “De proeftuinen hadden voor hen minder prioriteit gekregen. Daardoor haalde de oorspronkelijke vijfde gebruikersgroep – industrie – de realisatiefase niet.”
  • Bij de andere vier gebruikersgroepen liep het project enige vertraging op door onder meer uitgestelde investeringsbeslissingen en failliete leveranciers.
  • “Op het moment dat we eigenlijk klaar zouden zijn in het voorjaar van 2015, gingen we pas live met testen en metingen”, aldus Maandag.

Link naar de samenvatting

Stedin Netbeheer BV

  Koen de Lange   www.stedin.net    pers@stedin.net    088 - 895 65 00