Warmtenet Hengelo

  • looptijd: 2016 - 2020
  • locatie: Hengelo,
  • functie: Warmte
Warmtenet Hengelo
Dit laagtemperatuur-hoofdtransportnet is een uitbreiding op het bestaande warmtenetwerk in Hengelo en moet begin 2017 gerealiseerd zijn.

De stoom die afvalverwerker Twence produceert, gebruikt chemieconcern AkzoNobel voor haar industriële processen. Warmtenet Hengelo levert vervolgens de overblijvende restwarmte aan industrie, kantoren en woningen.

Vanuit de afvalverbrandingsinstallatie (AVI) van afvalverwerker Twence wordt stoom geproduceerd die vervolgens ingezet wordt voor industriële processen bij chemieconcern AkzoNobel.

De restwarmte die daarna overblijft, wordt door Warmtebedrijf Hengelo BV geleverd aan:

  • kantoren en industrie op het High Tech Systems Park
  • industriegebieden Twentekanaal Noord en Zuid

Laag temperatuur hoofdtransport net voor Hengelo

Dat gebeurt via het Laag Temperatuur hoofdtransport.

Deze zg. backbone loopt vervolgens verder de binnenstad van Hengelo in, waar de restwarmte wordt opgewarmd door warmtepompen om kantoren en huishoudens van ruimteverwarming en indien gewenst warm kraanwater te voorzien.

Warmtenet Hengelo is qua temperatuur, de tegenhanger van het warmtenet in Mol. Daar heeft de geothermiebron een temperatuur van 130°C. Hengelo heeft juist lauw koelwater van 40°C, afkomstig van de zoutfabriek.

Backbone warmtenet

Om de restwarmte van AkzoNobel ook daadwerkelijk te kunnen benutten, heeft de gemeente Hengelo in juni 2015 besloten om de eerdergenoemde ‘backbone’ aan te laten leggen. Dit laagtemperatuur-hoofdtransportnet is een uitbreiding op het bestaande warmtenetwerk in Hengelo en moet begin 2017 met bijdrages van de provincie Overijssel en het Rijk gerealiseerd zijn.

De ‘backbone’ wordt eigendom van Warmtenetwerk Hengelo BV, een samenwerking tussen Alliander DGO en de gemeente Hengelo.

Samenwerkende partners: Warmtenetwerk Hengelo BV, Alliander, Twence, Ennatuurlijk

Subsidie: Green Deal

Partners: 

Warmtenet Hengelo

Eind 2016 zijn twee nieuwe buizen voor het Warmtenet Hengelo onder het Twentekanaal door getrokken. De boring onder het Twentekanaal door is zo’n 400 meter lang en gaat op het diepste punt 26 meter onder het maaiveld. De werkzaamheden begonnen om vijf uur ’s morgens en werden rond middennacht afgerond.

  • Met een speciale boorinstallatie is een eerste boring gedaan, van noord naar zuid onder het kanaal door. Vervolgens is het boorgat vergroot.
  • Om de nieuwe leidingen goed te geleiden, zijn veertien telescoopkranen en meer dan tien mobiele kranen nodig. De 400 meter lange leidingen lagen al klaar langs de Boekeloseweg.

Warmtenet Hengelo

  • Eerder dit jaar namen Alliander Duurzame Gebiedsontwikkeling en Ennatuurlijk het bestaande warmtenet in Hengelo over.
  • Onderdeel van die overname is het aanleggen van een hoofdleiding waarmee de industriële restwarmte van AkzoNobel naar klanten van het warmtenet wordt getransporteerd. Het bestaande warmtenet bedient zo’n 525 woningen en 80.000 m² bedrijfsgebouwen.
  • Hengelo wil voor 2041 nog eens 5.000 nieuwe en bestaande woningen en 500.000 m² bedrijfsgebouwen voorzien van duurzame warmte.

Warmteleiding AkzoNobel verbonden met High Tech Systems Park

Sinds november 2017 verbindt een hoofdtransportleiding de zoutfabriek van AkzoNobel met het bestaande warmtenet. De industriële restwarmte van AkzoNobel wordt benut voor het verwarmen van het High Tech Systems Park en na opwaardering voor particuliere woningen.

Restwarmte wordt 2 keer benut

Het bijzondere van dit warmteproject is de ‘warmtecascadering’ waarmee de warmte twee keer wordt benut.

  1. Twence verwerkt restafval en zet dit om in elektriciteit, stoom en warmte.
  2. AkzoNobel gebruikt de duurzame stoom van Twence voor het productieproces van zout.
  3. Aan het einde van het productieproces blijft opgewarmd koelwater over en dat wordt nu gebruikt voor de verwarming van huizen en het bedrijfsterrein.

100 MW aan warmte en stoom

Twence Hengelo verwerkt jaarlijks ruim 600.000 ton brandbaar restafval dat voor 55% uit biomassamateriaal bestaat. In drie verbrandingslijnen wordt dit restafval, ongeschikt voor materiaalhergebruik, verwerkt en via een tweetal turbines omgezet in elektriciteit, stoom en warmte.

100 MW aan warmte en stoom komt hierbij beschikbaar. In 2015 is in totaal 647.000 MWh aan stoom en warmte geleverd aan AkzoNobel en de stadsverwarming van Ennatuurlijk in Enschede.

Warmtetemperatuur opwaarderen

De temperatuur van het koelwater is slechts zo’n 40 °C.  Dit is in principe voldoende voor het verwarmen van ruimtes in de woningen mits de binneninstallatie daarvoor is ingericht, zoals bij vloerverwarming. Maar die temperatuur is niet toereikend voor warm kraanwater (douchen en keuken) in verband met het risico op legionellabesmetting. Daarom wordt de restwarmte opgewaardeerd in twee tussenstations: DEC Zuid en DEC Noord.

  • Warmtepompen verhogen de temperatuur van het water naar 70°C.
  • DEC Zuid verwarmt 330 woningen
  • Na de aansluiting van DEC Noord zullen in totaal zo’n 650 huishoudens zijn aangesloten op het warmtenet en is het warmtenet geschikt om verder door te groeien.

Slim energiesysteem

Daarnaast transporteert de nieuw aangelegde hoofdleiding de restwarmte naar de Container Terminal Twente en naar het High Tech Systems Park.

  • Op deze innovatiecampus zijn alle gevestigde bedrijven aangesloten op het Bronnet: een slim energiesysteem dat alle kantoren en productiehallen op het park van duurzame warmte en koude voorziet op grote en industriële schaal.
  • Het Bronnet is behalve duurzaam ook slim. Het biedt partners, MKB en startups de mogelijkheid om te experimenteren met innovaties zoals big data, energieopslag of andere nieuwe ontwikkelingen op een live netwerk. De aansluiting van het Bronnet op het warmtenet versnelt de verduurzaming van de innovatiecampus.

 

3.500 ton CO2-reductie per jaar

Op dit moment zijn zeven zakelijke klanten en 520 consumenten aangesloten op het warmtenet in Hengelo. Op jaarbasis nemen zij ongeveer 30.000 GJ warmte af.

Met de levering van de restwarmte van AkzoNobel wordt hiermee een totale CO2-reductie van ongeveer 3.500 ton CO2 per jaar gerealiseerd.

Op basis van reële groeiscenario’s wordt al gauw een jaarlijkse besparing van meer dan 10.000 ton CO2 verwacht. De totale potentie aan duurzame warmtelevering bedraagt, dankzij de restwarmte van AkzoNobel en de decentrale warmtepompen, uiteindelijk zo’n 500.000 GJ op jaarbasis.

Warmtenet Hengelo is qua temperatuur, de tegenhanger van het warmtenet in Mol. Daar heeft de geothermiebron een temperatuur van 130°C. Hengelo heeft juist lauw koelwater van 40°C, afkomstig van de zoutfabriek.

Heel mooi gebruikt men dit lauwe water rechtstreeks voor vloerverwarmingen in grote bedrijfspanden in de omgeving. Die hebben relatief weinig warm tapwater nodig en bereiden dat met een aparte ketel.

Voor moderne woningen is warm tapwater 30% van het totale warmteverbruik. Dat vergt aandacht bij de ontwerpers van het net voor de woonwijken van Hengelo. Er zijn twee mogelijkheden:

  1. een boosterwarmtepomp met boilervat in elke woning
  2. een voldoende hoge aanvoertemperatuur in het warmtenet voor legionallaveilig douchewater vanuit de afleverset in de meterkast.

In Hengelo koos men voor het laatste. Een centrale warmtepomp in de watercentrale gebruikt het lauwe water om een aanvoertemperatuur van 70 graden te bereiken. Dat is efficienter en economischer dan individuele warmtepompen in elke woning. En … niet onbelangrijk: het bespaart veel ruimte in huis. De watertemperatuur van 70 graden maakt het ook mogelijk om bestaande woningen met radiatoren in plaats van vloerverwarming aan te sluiten.

Bronnet

Bijzonder op het High Tech Systems Park is de fieldlab functie van het Bronnet, waarmee innovatie versneld wordt.

“We bieden een testomgeving voor nieuwe producten en diensten op het gebied van smart (thermal) grids. Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan slimme oplossingen voor energieopslag, of nieuwe software voor het monitoren en aansturen van gebouwbeheerssystemen,’ aldus Ten Thij. “

We nodigen marktpartijen uit om met ons te vernieuwen.

Bronnet is een initiatief van Fudura, DWA en High Tech Systems Park en wordt mede mogelijk gemaakt door provincie Overijssel.

 

Twence

  Jan de Goede   www.twence.nl/    j.degoede@twenergy.nl    06-53 868 471