Lesje Smart Grid van Hans Schneider

Lesje Smart Grid van Hans Schneider

Lesje Smart Grid van Hans Schneider
Het slim managen van het distributienet Dit is wat de regionale netbeheerder onder een ‘smart grid’ verstaat. Een slim net kent niet alleen verschillende spanningsnivaus, maar omvat ook gelijk- én wisselspanning!

, senior consultant energy transition at Liander, krijgt regelmatig de vraag “Wij willen een smart grid. Kunnen jullie dat leveren?“

Natuurlijk vraagt Schneider dan door. Hij moet immers weten wat de vraagsteller precies bedoelt. Vaak blijkt dan hij/zij bedoelt:

  • we willen kunnen handelen en dus toegang tot de elektriciteitsmarkt
  • we willen slimme installaties
  • we willen domotica
  • we willen een slimme integratie van uiteenlopende energiebronnen en energietoepassingen

Schneider legt het uit

Schneider legt hieronder uit wat er wel en niet met smart grid bedoeld wordt.

Kunnen handelen op de elektriciteitsmarkt

Elektriciteit kun je niet, zoals een stapel brandhout, op een hoopje laten liggen voor gebruik op een ander tijdstip. Vraag en aanbod moet elk moment van de dag precies in evenwicht zijn. Dat heet balanshandhaving.

In Nederland wordt die balans gehandhaafd door de landelijke systeembeheerder, Tennet, die daarvoor de hulp inroept van partijen op de elektriciteitsmarkt.

Op die markt handelen grote energieverbruikers in stroom per tijdsblok en voor een deel ook realtime. Ze kunnen hun energievraag of -productie in de tijd variëren en laten die afhangen van de actuele marktprijs.

  • Ze kunnen dat zelf doen of door een leverancier of handelaar (‘broker’) laten uitvoeren.
  • Zo’n broker regelt de in- en verkoop van stroom voor een groep klanten zoals bijvoorbeeld voor tuinders en stuurt hun warmtekrachtinstallaties (WKK’s) op afstand aan.
  • Ook aanbieders van noodvermogen en tegenwoordig ook eigenaren van grote batterijen dragen bij aan het goed functioneren van de stroommarkt.

Voor het functioneren van deze markt is heel veel ‘slimmigheid’ nodig: geautomatiseerde handelssystemen, algoritmen, afstandssturing. Maar het is niet wat de netbeheerder onder een ‘smart grid’ verstaat.

Schneider: “We hebben het hier over de grotendeels geautomatiseerde elektriciteitsmarkt die gebruik maakt van afstandssturing van vraag en aanbod.”

De toekomstige elektriciteitsmarkt

Steeds meer spelers krijgen toegang tot de elektriciteitsmarkt. Bovendien wordt flexibiliteit steeds belangrijker.

Energieleveranciers kunnen vanaf 2017 kleinverbruikers tijdsafhankelijke elektriciteitstarieven bieden. Hierdoor krijgen ook kleinverbruikers de mogelijkheid om individueel of groepsgewijs te profiteren van de prijsschommelingen op de markt.

Het is denkbaar dat ook individuele apparaten, zoals warmtepompen of elektrische boilers, met behulp van het ‘Internet Of Things’ (IOT) gaan reageren op tijdsafhankelijke tarieven.

Mensen kunnen dat straks zelf instellen of dat door energieleverancier of serviceprovider laten doen.

Ook dit is niet wat een netbeheerder onder een ‘smart grid’ verstaat. We hebben het hier over het toegang tot de elektriciteitsmarkt voor kleinverbruikers of apparaten, mogelijk gemaakt door slimme computers, afstandssturing en het IOT.

Het slim managen van het distributienet

Dit is wat de regionale netbeheerder onder een ‘smart grid’ verstaat.

Namelijk alles wat nodig is om de zijn taken slimmer, sneller, betrouwbaarder, veiliger, efficiënter en klantvriendelijker uit te voeren. Dus:

  • slimme meters
  • op afstand bestuurbare elektriciteitshuisjes en onderstations
  • automatische storing detectie
  • power quality management
  • op afstand monitoren en schakelen van het net

Dit ‘smart grid’ is dus niet iets wat de netbeheerder kan verkopen of verhuren. Nee, het ‘smart grid’ is de steeds slimmere eigen technische bedrijfsvoering van de netbeheerder die een betrouwbare, veilige en efficiënte energiedistributie en energiehandel mogelijk maakt.

Het slim monitoren, meten, beheren en sturen van energiestromen in gebouwen en bedrijven

Veel taken, trucs en toepassingen die ik hierboven noemde, kunnen ook worden toegepast in een gebouw of woning of op een fabrieksterrein.

We hebben het dan niet over een slim net, maar over een (slim) energie managementsysteem (zoals in fabrieken of grote kantoren), over domotica (in woningen) of over een slimme installatie zoals bij het slim laden van elektrische auto’s op grote parkeerterreinen.

Ook dit is dus niet een smart grid, maar een slimme energie-installatie of een slim gebouwbeheersysteem.

Een slimme, geïntegreerde energievoorziening

Mensen bedoelen soms – als ze het over ‘smart grids’ hebben – iets nog veel groters: een slim, geïntegreerd en duurzaam energiesysteem, kortom een slimme energievoorziening!

Ze bedoelen dan eigenlijk een combinatie van alle bovenstaande beschrijvingen, maar óók een slimme integratie van zaken als productie, opslag, omzetting, handel én verbruik.

Ook dit is niet een ‘smart grid’. Dat is een slim energiesysteem!

Een smart grid is niet te koop

Het slimme net of smart grid van de netbeheerder is dus maar een klein, maar wel belangrijk, onderdeel van de energiemarkten en het totale energiesysteem.

Voor het energiesysteem van de toekomst zijn alle hierboven genoemde elementen hard nodig:

  1. een soepel functionerende energiemarkt, die
  2. steeds breder toegankelijk wordt
  3. slimme netten
  4. slimme energie-installaties
  5. uiteenlopend aanbieders, omzetters, handelaren en afnemers die in samenhang hun bijdragen kunnen leveren aan onze energievoorziening.

Conclusie

Dus ja: iedereen in Nederland krijgt een smart grid, maar nee, het is niet te koop. De netbeheerder levert het als vitaal onderdeel van het totale energiesysteem.

En dat slimme net maakt het voor steeds meer partijen mogelijk om op uiteenlopende manieren bi j te dragen aan de energievoorziening van de toekomst.

Aanvulling Martijn Berkhoff, consultant at Croonwolter&dros | TBI

Bij autonome netten, zoals op schepen en bij tijdelijke installaties, zien we ook een verschuiving naar steeds meer intelligentie. Dit past waarschijnlijk deels onder kopje drie en deels onder kopje vier. Cruiseschepen zijn net steden, maar met eigen opwekking, distributie en verbruik. Met alle zaken als EMS, PMS, PQ, load flow, etc. Energieopslag komt hier ook al om de hoek kijken.

Reageer op dit artikel

Your email address will not be published. Required fields are marked *

 

Meest gelezen

 

Categorieën

 

Alle blogs

 

Recente reacties